Ostatnia aktualizacja:
Intercyza (art. 47–515 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego) to małżeńska umowa majątkowa, która modyfikuje ustawowy ustrój wspólności majątkowej małżeńskiej. Wymaga formy aktu notarialnego pod rygorem nieważności. Może być zawarta przed ślubem (umowa przedmałżeńska) lub w trakcie trwania małżeństwa. Kancelaria Notarialna Agnieszka Majer w Katowicach (ul. Jagiellońska 16/8) sporządza intercyzy we wszystkich przewidzianych przez prawo wariantach — od rozdzielności majątkowej po rozszerzenie wspólności. Z naszych czynności korzystają również mieszkańcy Chorzowa, Siemianowic Śląskich, Mysłowic, Sosnowca i innych miast aglomeracji górnośląskiej.
Czym jest intercyza?
Intercyza to potoczna nazwa małżeńskiej umowy majątkowej uregulowanej w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym (art. 47–515 KRO). Na jej mocy małżonkowie (lub narzeczeni) mogą odstąpić od ustawowego ustroju wspólności majątkowej i ustanowić wybrany przez siebie reżim majątkowy.
Kodeks rodzinny i opiekuńczy przewiduje cztery rodzaje małżeńskich umów majątkowych:
- Rozdzielność majątkowa — każdy z małżonków zachowuje swój majątek osobisty i samodzielnie nim zarządza; majątek wspólny nie powstaje.
- Rozdzielność majątkowa z wyrównaniem dorobków — funkcjonuje jak rozdzielność, ale po ustaniu małżeństwa małżonek o mniejszym dorobku może żądać wyrównania.
- Rozszerzenie wspólności majątkowej — do majątku wspólnego włącza się składniki, które w ustroju ustawowym należałyby do majątków osobistych.
- Ograniczenie wspólności majątkowej — z majątku wspólnego wyłącza się określone składniki, które stają się majątkiem osobistym.
Intercyza jest skuteczna wobec osób trzecich (np. wierzycieli) tylko wtedy, gdy osoby te znały jej treść i datę zawarcia (art. 471 KRO). Małżonek nie może powoływać się na intercyzę wobec osoby, która o niej nie wiedziała.
Jak przebiega zawarcie intercyzy u notariusza?
Proces sporządzenia intercyzy w Kancelarii Notarialnej Agnieszka Majer obejmuje następujące etapy:
- Konsultacja — omówienie celów małżonków lub narzeczonych, analiza sytuacji majątkowej i wybór odpowiedniego rodzaju umowy majątkowej.
- Przygotowanie projektu aktu — notariusz opracowuje projekt aktu notarialnego intercyzy i udostępnia go stronom z wyprzedzeniem do zapoznania się.
- Podpisanie aktu notarialnego — oboje małżonkowie lub narzeczeni stawiają się osobiście w kancelarii. Notariusz odczytuje akt na głos, strony i notariusz składają podpisy.
- Wydanie wypisów — strony otrzymują wypisy aktu notarialnego, stanowiące dowód zawarcia umowy majątkowej.
Koszty intercyzy u notariusza
Koszty sporządzenia intercyzy (małżeńskiej umowy majątkowej) reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej.
| Element kosztu | Kwota |
|---|---|
| Taksa notarialna | 400 zł netto |
| VAT (23%) | 92 zł |
| Wypisy aktu notarialnego | 6 zł netto (7,38 zł brutto) za każdą rozpoczętą stronę |
Porównanie rodzajów intercyzy
Poniższa tabela zestawia cztery rodzaje małżeńskiej umowy majątkowej:
| Rodzaj umowy | Cechy | Najczęściej stosowana gdy |
|---|---|---|
| Rozdzielność majątkowa | Brak majątku wspólnego — każdy zarządza swoim majątkiem osobiście | Przedsiębiorcy, wolne zawody, ochrona przed ryzykiem biznesowym |
| Rozdzielność z wyrównaniem dorobków | Brak majątku wspólnego + prawo do wyrównania po ustaniu małżeństwa | Ochrona majątku + zabezpieczenie słabszej ekonomicznie strony |
| Rozszerzenie wspólności | Szerszy zakres majątku wspólnego niż w ustroju ustawowym | Włączenie majątku jednego małżonka (np. nieruchomości) do wspólnego |
| Ograniczenie wspólności | Węższy zakres majątku wspólnego | Wyłączenie konkretnych składników (np. wynagrodzenia) z majątku wspólnego |
Kiedy warto zawrzeć intercyzę?
Intercyza jest najczęściej zawierana w trzech sytuacjach:
- Prowadzenie działalności gospodarczej — rozdzielność majątkowa chroni majątek rodzinny (np. dom, oszczędności współmałżonka) przed ryzykiem biznesowym. W razie niewypłacalności przedsiębiorcy wierzyciele nie mogą sięgnąć do majątku osobistego drugiego małżonka.
- Nierówny majątek przed ślubem — narzeczeni o znacząco różnym stanie majątkowym mogą jasno uregulować stosunki majątkowe, co zapobiega przyszłym sporom i daje poczucie bezpieczeństwa obu stronom.
- Drugie małżeństwo — intercyza pozwala chronić interesy majątkowe dzieci z pierwszego związku, zapewniając, że majątek zgromadzony wcześniej pozostanie odrębny.
Przebieg współpracy z kancelarią
Poniżej przedstawiamy, jak wygląda współpraca z Kancelarią Notarialną Agnieszka Majer przy sporządzaniu intercyzy.
Najczęściej zadawane pytania
Ile kosztuje intercyza u notariusza?
Taksa notarialna za sporządzenie intercyzy wynosi 400 zł netto. Do tego dochodzi VAT (23%) — 92 zł oraz opłata za wypisy (ok. 30 zł). Łączny koszt to orientacyjnie ok. 520 zł brutto.
Czy intercyzę można zawrzeć po ślubie?
Tak. Małżeńską umowę majątkową można zawrzeć zarówno przed ślubem (wchodzi w życie z chwilą zawarcia małżeństwa), jak i w trakcie trwania małżeństwa(skuteczna od daty podpisania aktu notarialnego). Nie ma ograniczeń czasowych — intercyzę można podpisać w dowolnym momencie.
Jakie dokumenty są potrzebne do zawarcia intercyzy?
Do sporządzenia aktu notarialnego intercyzy potrzebne są: ważne dokumenty tożsamości obu małżonków lub narzeczonych (dowody osobiste lub paszporty) oraz — w przypadku małżonków — odpis aktu małżeństwa. W przypadku narzeczonych wystarczają dane osobowe obu stron.
Czy intercyza chroni przed długami małżonka?
Intercyza chroni przed odpowiedzialnością za przyszłe zobowiązania małżonka — pod warunkiem, że wierzyciel znał treść i datę zawarcia umowy. Nie działa natomiast wstecz — nie chroni przed długami powstałymi przed jej zawarciem. Dlatego warto podpisać intercyzę jak najwcześniej, najlepiej przed ślubem.
Czy intercyzę można zmienić lub rozwiązać?
Tak. Małżeńska umowa majątkowa może być w każdym czasie zmieniona (np. zmiana rodzaju rozdzielności) lub rozwiązana— również w formie aktu notarialnego. Po rozwiązaniu intercyzy między małżonkami powstaje ustawowa wspólność majątkowa.
Czy intercyza jest skuteczna wobec wierzycieli?
Intercyza jest skuteczna wobec osób trzecich (w tym wierzycieli) tylko wtedy, gdy znały one jej treść i datę zawarcia (art. 471 KRO). W praktyce oznacza to, że przy zawieraniu umów lub zaciąganiu zobowiązań należy informować kontrahenta o istnieniu intercyzy.