Ostatnia aktualizacja:
Akt poświadczenia dziedziczenia (APD) to notarialna alternatywa dla sądowego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Jest regulowany ustawą Prawo o notariacie (art. 95a–95p). APD ma taką samą moc prawną jak prawomocne postanowienie sądu — stanowi podstawę do dokonywania wpisów w księgach wieczystych, rozliczeń bankowych i wszelkich czynności związanych z majątkiem spadkowym. Kancelaria Notarialna Agnieszka Majer w Katowicach (ul. Jagiellońska 16/8) sporządza akty poświadczenia dziedziczenia. Kancelaria jest łatwo dostępna z Chorzowa, Siemianowic Śląskich, Mysłowic, Sosnowca i innych miast aglomeracji górnośląskiej.
Czym jest akt poświadczenia dziedziczenia?
Akt poświadczenia dziedziczenia to dokument notarialny, który potwierdza, kto i w jakim udziale dziedziczy po zmarłym. Po sporządzeniu APD notariusz dokonuje jego rejestracji w Rejestrze Spadkowym (REGON) — ogólnopolskiej bazie prowadzonej przez Krajową Radę Notarialną. Zarejestrowany akt ma skutki prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku.
Warunki sporządzenia APD:
- Zgoda wszystkich spadkobierców — zarówno ustawowych, jak i testamentowych. Wszyscy muszą stawić się u notariusza i złożyć zgodne oświadczenia.
- Brak testamentu szczególnego — APD można sporządzić przy testamencie własnoręcznym (holograficznym) lub notarialnym, ale nie przy testamencie szczególnym (ustnym, podróżnym, wojskowym).
- Otwarcie spadku po 1 lipca 1984 r. — w przypadku dziedziczenia ustawowego. Dla testamentów — otwarcie spadku po 2008 r.
- Brak sporu między spadkobiercami — jeśli istnieje spór co do kręgu spadkobierców lub ważności testamentu, nie można sporządzić APD. W takiej sytuacji konieczne jest postępowanie sądowe.
Jak przebiega sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia?
Proces sporządzenia APD w Kancelarii Notarialnej Agnieszka Majer obejmuje cztery etapy:
- Spisanie protokołu dziedziczenia — wszyscy spadkobiercy ustawowi i testamentowi stawiają się w kancelarii i składają oświadczenia dotyczące kręgu spadkobierców, istnienia testamentów, odrzucenia lub przyjęcia spadku.
- Weryfikacja dokumentów — notariusz sprawdza akt zgonu spadkodawcy, akty stanu cywilnego spadkobierców (akty urodzenia, akty małżeństwa), testament (jeśli istnieje) oraz dowody osobiste wszystkich uczestników czynności.
- Sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia — na podstawie protokołu i dokumentów notariusz wydaje akt określający spadkobierców i przysługujące im udziały w spadku.
- Rejestracja w Rejestrze Spadkowym — notariusz niezwłocznie dokonuje wpisu APD do ogólnopolskiego Rejestru Spadkowego prowadzonego przez Krajową Radę Notarialną. Rejestracja jest obowiązkowa.
Koszty notarialne
Na całkowite koszty sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia składają się następujące elementy:
| Element kosztu | Kwota |
|---|---|
| Protokół dziedziczenia | 100 zł netto |
| Akt poświadczenia dziedziczenia | 50 zł netto |
| Rejestracja w Rejestrze Spadkowym | 5 zł netto |
| Podatek VAT | 23% |
| Wypisy aktu notarialnego | 6 zł netto / stronę |
APD u notariusza a sądowe stwierdzenie nabycia spadku
Poniższa tabela zestawia najważniejsze różnice między aktem poświadczenia dziedziczenia u notariusza a sądowym stwierdzeniem nabycia spadku:
| Cecha | APD u notariusza | Sąd |
|---|---|---|
| Czas | 1 dzień | 1–6 miesięcy |
| Koszt | ok. 220–240 zł | 100 zł (opłata sądowa) + koszty pełnomocnika |
| Zgoda spadkobierców | Wymagana | Nie wymagana |
| Moc prawna | Taka sama | Taka sama |
| Rejestracja | Automatyczna (Rejestr Spadkowy) | Automatyczna |
| Wygoda | Jedna wizyta | Min. 1 rozprawa |
Kiedy warto wybrać akt poświadczenia dziedziczenia?
APD u notariusza jest najkorzystniejszy w trzech sytuacjach:
- Spadkobiercy są zgodni co do kręgu dziedziczenia — wszyscy wiedzą, kto dziedziczy i w jakim udziale, nie ma sporów dotyczących ważności testamentu ani kręgu uprawnionych.
- Potrzeba szybkiego uzyskania dokumentu — np. do banku w celu odblokowania rachunku zmarłego, do księgi wieczystej w celu ujawnienia nowego właściciela, do urzędu skarbowego.
- Dziedziczenie ustawowe bez spornych kwestii — gdy spadkodawca nie pozostawił testamentu, a krąg spadkobierców ustawowych jest jasny i niekwestionowany.
Przebieg współpracy z kancelarią
Poniżej przedstawiamy, jak wygląda współpraca z Kancelarią Notarialną Agnieszka Majer przy sporządzaniu aktu poświadczenia dziedziczenia.
Najczęściej zadawane pytania
Ile kosztuje akt poświadczenia dziedziczenia?
Łączny koszt to ok. 220–240 zł brutto. Składają się na niego: protokół dziedziczenia (100 zł netto), akt poświadczenia dziedziczenia (50 zł netto), rejestracja w Rejestrze Spadkowym (5 zł netto), podatek VAT 23% oraz opłaty za wypisy (6 zł netto/stronę). Dokładną kwotę ustalimy po konsultacji telefonicznej.
Czy wszyscy spadkobiercy muszą być obecni?
Tak. Przy sporządzaniu protokołu dziedziczenia wszyscy spadkobiercy ustawowi i testamentowimuszą stawić się osobiście w kancelarii i złożyć zgodne oświadczenia. Nieobecność choćby jednego spadkobiercy uniemożliwia sporządzenie APD.
Jakie dokumenty są potrzebne do poświadczenia dziedziczenia?
Podstawowe dokumenty to: akt zgonu spadkodawcy, akty urodzenia spadkobierców (lub akty małżeństwa w przypadku zmiany nazwiska), testament (jeśli istnieje), odpis skrócony aktu małżeństwa spadkodawcy (jeśli był w związku małżeńskim) oraz dowody osobiste wszystkich uczestników czynności. Dokładną listę ustalimy po konsultacji.
Czym różni się APD od sądowego stwierdzenia nabycia spadku?
Oba dokumenty mają taką samą moc prawną. Różnica polega na trybie i szybkości uzyskania: APD sporządza notariusz podczas jednej wizyty (ok. 1 dnia), a sądowe stwierdzenie nabycia spadku wymaga złożenia wniosku i oczekiwania na rozprawę (1–6 miesięcy). APD wymaga zgody wszystkich spadkobierców, postępowanie sądowe — nie.
Czy APD można sporządzić przy testamencie?
Tak, ale tylko przy testamencie zwykłym— własnoręcznym (holograficznym), notarialnym lub allograficznym. Nie można sporządzić APD przy testamencie szczególnym (ustnym, podróżnym, wojskowym). Otwarcie spadku musi nastąpić po 2008 r. (w przypadku testamentów).
Ile trwa sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia?
Sama czynność w kancelarii trwa zazwyczaj 1–2 godziny — protokół dziedziczenia i akt poświadczenia dziedziczenia sporządzane są tego samego dnia. Wcześniej potrzeba 2–7 dnina skompletowanie dokumentów. Łącznie od pierwszego kontaktu do uzyskania gotowego APD mija zazwyczaj ok. tygodnia.