Ostatnia aktualizacja:
Najem okazjonalny (art. 19a–19e ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokator\u00f3w, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego) to szczeg\u00f3lna forma najmu lokalu mieszkalnego, kt\u00f3ra daje wynajmuj\u0105cemu skuteczne narz\u0119dzie do odzyskania lokalu po zako\u0144czeniu umowy. Kluczowym elementem jest o\u015bwiadczenie najemcy o poddaniu si\u0119 egzekucji w zakresie opr\u00f3\u017cnienia lokalu, sporz\u0105dzone w formie aktu notarialnego. Kancelaria Notarialna Agnieszka Majer w Katowicach (ul. Jagiello\u0144ska 16/8) sporz\u0105dza akty notarialne zwi\u0105zane z najmem okazjonalnym, zapewniaj\u0105c pe\u0142n\u0105 obs\u0142ug\u0119 na ka\u017cdym etapie procedury. Z naszych czynno\u015bci korzystaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c mieszka\u0144cy Chorz\u00f3wa, Siemianowic \u015al\u0105skich, Mys\u0142owic, Sosnowca i innych miast aglomeracji g\u00f3rno\u015bl\u0105skiej.
Czym jest najem okazjonalny?
Najem okazjonalny to umowa najmu lokalu mieszkalnego zawierana na czas okre\u015blony, nie d\u0142u\u017cszy ni\u017c 10 lat. Mo\u017ce j\u0105 zawrze\u0107 wy\u0142\u0105cznie osoba fizyczna nieprowadz\u0105ca dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej w zakresie wynajmowania lokali. Umowa najmu okazjonalnego musi zosta\u0107 zg\u0142oszona naczelnikowi w\u0142a\u015bciwego urz\u0119du skarbowego w ci\u0105gu 14 dni od dnia rozpocz\u0119cia najmu.
Zasadnicza r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy najmem okazjonalnym a zwyk\u0142ym najmem polega na wy\u0142\u0105czeniu cz\u0119\u015bci przepis\u00f3w ochronnych ustawy o ochronie praw lokator\u00f3w. Dzi\u0119ki temu wynajmuj\u0105cy zyskuje uproszczon\u0105 \u015bcie\u017ck\u0119 odzyskania lokalu, je\u015bli najemca nie opu\u015bci go po wyga\u015bni\u0119ciu lub rozwi\u0105zaniu umowy. Nie stosuje si\u0119 m.in. przepis\u00f3w dotycz\u0105cych obowi\u0105zku zapewnienia lokalu socjalnego przez gmin\u0119 ani ogranicze\u0144 co do okres\u00f3w ochronnych przed eksmisj\u0105.
Rola notariusza w najmie okazjonalnym
Notariusz sporz\u0105dza akt notarialny — o\u015bwiadczenie najemcy o poddaniu si\u0119 egzekucji w zakresie opr\u00f3\u017cnienia i wydania lokalu (art. 777 § 1 pkt 4 Kodeksu post\u0119powania cywilnego). Nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, \u017ce notariusz nie sporz\u0105dza samej umowy najmu — ta zawierana jest w zwyk\u0142ej formie pisemnej mi\u0119dzy wynajmuj\u0105cym a najemc\u0105.
Akt notarialny o poddaniu si\u0119 egzekucji jest tytu\u0142em egzekucyjnym. Oznacza to, \u017ce po zako\u0144czeniu umowy najmu wynajmuj\u0105cy mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 do s\u0105du o nadanie aktowi klauzuli wykonalno\u015bci, a nast\u0119pnie — na podstawie tytu\u0142u wykonawczego — skierowa\u0107 spraw\u0119 do komornika. Komornik przeprowadza eksmisj\u0119 bez konieczno\u015bci prowadzenia odr\u0119bnego procesu s\u0105dowego o eksmisj\u0119, co znacznie skraca ca\u0142\u0105 procedur\u0119.
Wymagane dokumenty i za\u0142\u0105czniki
Do wa\u017cno\u015bci umowy najmu okazjonalnego wymagane s\u0105 trzy obowi\u0105zkowe za\u0142\u0105czniki:
- O\u015bwiadczenie najemcy w formie aktu notarialnego o poddaniu si\u0119 egzekucji w zakresie opr\u00f3\u017cnienia i wydania lokalu u\u017cywanego na podstawie umowy najmu okazjonalnego.
- Wskazanie przez najemc\u0119 innego lokalu, w kt\u00f3rym b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 zamieszka\u0107 w przypadku wykonania egzekucji obowi\u0105zku opr\u00f3\u017cnienia lokalu (lokal zast\u0119pczy).
- O\u015bwiadczenie w\u0142a\u015bciciela lokalu zast\u0119pczego o wyra\u017ceniu zgody na zamieszkanie najemcy i os\u00f3b z nim zamieszkuj\u0105cych — z\u0142o\u017cone z podpisem notarialnie po\u015bwiadczonym lub w formie aktu notarialnego.
Jak przebiega sporz\u0105dzenie aktu notarialnego?
Sporz\u0105dzenie aktu notarialnego przy najmie okazjonalnym w Kancelarii Notarialnej Agnieszka Majer przebiega sprawnie i obejmuje nast\u0119puj\u0105ce etapy:
- Kontakt z kancelari\u0105 — telefonicznie (+48 32 708 57 08) lub mailowo. Ustalamy termin wizyty.
- Przes\u0142anie danych — najemca lub wynajmuj\u0105cy przekazuje niezb\u0119dne informacje: dane osobowe najemcy (imi\u0119, nazwisko, PESEL, adres), adres wynajmowanego lokalu, adres lokalu zast\u0119pczego oraz dane w\u0142a\u015bciciela lokalu zast\u0119pczego.
- Sporz\u0105dzenie aktu — notariusz przygotowuje projekt o\u015bwiadczenia o poddaniu si\u0119 egzekucji.
- Podpisanie aktu przez najemc\u0119 — najemca stawia si\u0119 osobi\u015bcie w kancelarii z wa\u017cnym dokumentem to\u017csamo\u015bci (dow\u00f3d osobisty lub paszport). Notariusz odczytuje akt i najemca sk\u0142ada podpis.
Koszty notarialne
Koszty sporz\u0105dzenia aktu notarialnego przy najmie okazjonalnym s\u0105 stosunkowo niskie — zw\u0142aszcza w por\u00f3wnaniu z kosztami potencjalnego procesu s\u0105dowego o eksmisj\u0119, kt\u00f3ry mo\u017ce trwa\u0107 nawet kilkana\u015bcie miesi\u0119cy.
| Element kosztu | Kwota |
|---|---|
| Taksa notarialna | Maksymalnie 1/10 minimalnego wynagrodzenia za prac\u0119 — w 2026 r. ok. 470 z\u0142 netto |
| VAT (23%) | Ok. 108 z\u0142 |
| Wypisy aktu notarialnego | 6 z\u0142 netto (7,38 z\u0142 brutto) za ka\u017cd\u0105 rozpocz\u0119t\u0105 stron\u0119 wypisu |
| Po\u015bwiadczenie podpisu | Dodatkowy koszt, je\u015bli w\u0142a\u015bciciel lokalu zast\u0119pczego sk\u0142ada o\u015bwiadczenie z podpisem notarialnie po\u015bwiadczonym |
Procedura odzyskania lokalu
Gdy po zako\u0144czeniu umowy najmu okazjonalnego najemca nie opuszcza lokalu dobrowolnie, wynajmuj\u0105cy mo\u017ce skorzysta\u0107 z uproszczonej procedury eksmisyjnej:
- Pisemne \u017c\u0105danie opr\u00f3\u017cnienia lokalu — wynajmuj\u0105cy dor\u0119cza najemcy \u017c\u0105danie opr\u00f3\u017cnienia lokalu, sporz\u0105dzone na pi\u015bmie z podpisem urz\u0119dowo po\u015bwiadczonym, wyznaczaj\u0105c termin nie kr\u00f3tszy ni\u017c 7 dni.
- Wniosek do s\u0105du o nadanie klauzuli wykonalno\u015bci — po bezskutecznym up\u0142ywie wyznaczonego terminu wynajmuj\u0105cy sk\u0142ada do s\u0105du wniosek o nadanie klauzuli wykonalno\u015bci aktowi notarialnemu. S\u0105d rozpoznaje wniosek niezw\u0142ocznie, nie p\u00f3\u017aniej ni\u017c w terminie 3 dni.
- Egzekucja komornicza — na podstawie tytu\u0142u wykonawczego (akt notarialny z klauzul\u0105 wykonalno\u015bci) komornik przeprowadza eksmisj\u0119 do wskazanego lokalu zast\u0119pczego.
Najem okazjonalny a inne formy najmu
Poni\u017csza tabela zestawia najwa\u017cniejsze r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy najmem okazjonalnym, najmem instytucjonalnym i zwyk\u0142ym najmem:
| Cecha | Najem okazjonalny | Najem instytucjonalny | Zwyk\u0142y najem |
|---|---|---|---|
| Wynajmuj\u0105cy | Osoba fizyczna (bez dzia\u0142alno\u015bci) | Przedsi\u0119biorca | Ka\u017cdy |
| Czas trwania | Okre\u015blony, max 10 lat | Okre\u015blony (bez limitu) | Okre\u015blony lub nieokre\u015blony |
| Akt notarialny | Tak (o\u015bwiadczenie o egzekucji) | Tak (o\u015bwiadczenie o egzekucji) | Nie |
| Lokal zast\u0119pczy | Wymagany | Nie wymagany | Nie dotyczy |
| Zg\u0142oszenie do US | Tak (14 dni) | Nie | Nie |
| Uproszczona eksmisja | Tak | Tak | Nie |
Kiedy warto wybra\u0107 najem okazjonalny?
Najem okazjonalny jest najcz\u0119\u015bciej wybierany w trzech sytuacjach:
- Wynajem mieszkania przez osob\u0119 prywatn\u0105 — w\u0142a\u015bciciel nieprowadz\u0105cy dzia\u0142alno\u015bci w zakresie najmu chce skutecznie zabezpieczy\u0107 si\u0119 przed niechcianym lokatorem i mie\u0107 gwarancj\u0119 szybkiego odzyskania lokalu po zako\u0144czeniu umowy.
- Wynajem nieruchomo\u015bci o wysokiej warto\u015bci — koszt aktu notarialnego (ok. 600–700 z\u0142) jest niewielki w por\u00f3wnaniu z potencjalnymi stratami wynikaj\u0105cymi z wielomiesi\u0119cznego procesu eksmisyjnego w zwyk\u0142ym trybie.
- Wynajem lokalu osobie obcej — gdy wynajmuj\u0105cy nie zna najemcy osobi\u015bcie, akt notarialny o poddaniu si\u0119 egzekucji stanowi dodatkowe zabezpieczenie i dyscyplinuje najemc\u0119 do terminowego opuszczenia lokalu.
Przebieg wsp\u00f3\u0142pracy z kancelari\u0105
Poni\u017cej przedstawiamy, jak wygl\u0105da wsp\u00f3\u0142praca z Kancelari\u0105 Notarialn\u0105 Agnieszka Majer przy czynno\u015bciach zwi\u0105zanych z najmem okazjonalnym.
Najcz\u0119\u015bciej zadawane pytania
Ile kosztuje akt notarialny przy najmie okazjonalnym?
Taksa notarialna za sporz\u0105dzenie o\u015bwiadczenia o poddaniu si\u0119 egzekucji wynosi maksymalnie 1/10 minimalnego wynagrodzenia za prac\u0119 — w 2026 r. ok. 470 z\u0142 netto. Do tego dochodzi VAT (23%) oraz op\u0142ata za wypisy. \u0141\u0105czny koszt to orientacyjnie 600–700 z\u0142 brutto.
Czy umowa najmu okazjonalnego musi by\u0107 zawarta u notariusza?
Sama umowa najmu okazjonalnego zawierana jest w zwyk\u0142ej formie pisemnej — nie wymaga formy aktu notarialnego. Natomiast obowi\u0105zkowym za\u0142\u0105cznikiemdo tej umowy jest o\u015bwiadczenie najemcy o poddaniu si\u0119 egzekucji, kt\u00f3re musi by\u0107 sporz\u0105dzone w formie aktu notarialnego. Bez niego umowa traci status najmu okazjonalnego.
Jakie dokumenty s\u0105 potrzebne do sporz\u0105dzenia aktu notarialnego?
Do sporz\u0105dzenia aktu potrzebne s\u0105: dane osobowe najemcy (imi\u0119, nazwisko, PESEL, adres zamieszkania), wa\u017cny dokument to\u017csamo\u015bci najemcy, adres wynajmowanego lokalu, adres lokalu zast\u0119pczego oraz dane w\u0142a\u015bciciela lokalu zast\u0119pczego. Dodatkowo w\u0142a\u015bciciel lokalu zast\u0119pczego powinien z\u0142o\u017cy\u0107 o\u015bwiadczenie o zgodzie na zamieszkanie najemcy (z podpisem notarialnie po\u015bwiadczonym).
Co je\u015bli najemca nie wska\u017ce lokalu zast\u0119pczego?
Wskazanie lokalu zast\u0119pczego jest obowi\u0105zkowym za\u0142\u0105cznikiem umowy najmu okazjonalnego. Je\u015bli najemca go nie wska\u017ce, umowa nie spe\u0142nia wymog\u00f3w najmu okazjonalnego i jest traktowana jak zwyk\u0142a umowa najmu — wynajmuj\u0105cy traci mo\u017cliwo\u015b\u0107 skorzystania z uproszczonej procedury eksmisyjnej. Je\u015bli w trakcie trwania najmu lokal zast\u0119pczy przestanie by\u0107 dost\u0119pny, najemca ma 21 dni na wskazanie nowego lokalu.
Czy najem okazjonalny trzeba zg\u0142osi\u0107 do urz\u0119du skarbowego?
Tak. Wynajmuj\u0105cy ma obowi\u0105zek zg\u0142oszenia zawarcia umowy najmu okazjonalnego naczelnikowi w\u0142a\u015bciwego urz\u0119du skarbowego w ci\u0105gu 14 dniod dnia rozpocz\u0119cia najmu. Brak zg\u0142oszenia powoduje, \u017ce nie mo\u017cna stosowa\u0107 przepis\u00f3w o najmie okazjonalnym — umowa jest traktowana jako zwyk\u0142y najem. Na \u017c\u0105danie najemcy wynajmuj\u0105cy ma obowi\u0105zek przedstawi\u0107 potwierdzenie zg\u0142oszenia.
Czym r\u00f3\u017cni si\u0119 najem okazjonalny od najmu instytucjonalnego?
Najem okazjonalny jest przeznaczony dla os\u00f3b fizycznych nieprowadz\u0105cych dzia\u0142alno\u015bci w zakresie wynajmu, zawierany na czas okre\u015blony (max 10 lat), wymaga wskazania lokalu zast\u0119pczego i zg\u0142oszenia do urz\u0119du skarbowego. Najem instytucjonalny (art. 19f–19j ustawy) jest przeznaczony dla przedsi\u0119biorc\u00f3w prowadz\u0105cych dzia\u0142alno\u015b\u0107 w zakresie wynajmu, nie wymaga wskazania lokalu zast\u0119pczego ani zg\u0142oszenia do urz\u0119du skarbowego.