Ostatnia aktualizacja:
Umowa deweloperska to umowa, na mocy której deweloper zobowiązuje się do wybudowania lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego, ustanowienia odrębnej własności i przeniesienia jej na nabywcę, a nabywca zobowiązuje się do zapłaty ceny. Zasady zawierania umowy deweloperskiej reguluje ustawa z 20 maja 2021 r. o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego oraz Deweloperskim Funduszu Gwarancyjnym (obowiązuje od 1 lipca 2022 r.). Umowa deweloperska musi być zawarta w formie aktu notarialnego — bez zachowania tej formy jest nieważna. Kancelaria Notarialna Agnieszka Majer w Katowicach (ul. Jagiellońska 16/8) sporządza umowy deweloperskie, weryfikuje prospekty informacyjne i czuwa nad zgodnością umowy z przepisami ustawy. Kancelaria jest łatwo dostępna z Chorzowa, Siemianowic Śląskich, Mysłowic, Sosnowca i innych miast aglomeracji górnośląskiej.
Czym jest umowa deweloperska?
Umowa deweloperska jest umową zobowiązującą, w której deweloper zobowiązuje się do:
- wybudowania budynku oraz ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego,
- przeniesienia własności tego lokalu lub domu na nabywcę po zakończeniu inwestycji.
Nabywca zobowiązuje się z kolei do zapłaty ceny w ratach, zgodnie z harmonogramem określonym w umowie. Środki wpłacane przez nabywcę trafiają na mieszkaniowy rachunek powierniczy (otwarty lub zamknięty), a nie bezpośrednio do dewelopera.
Ustawa wymaga zawarcia umowy deweloperskiej w formie aktu notarialnego. Dzięki temu roszczenie nabywcy o wybudowanie lokalu i przeniesienie własności zostaje wpisane do księgi wieczystej nieruchomości, co chroni nabywcę na wypadek upadłości dewelopera lub zbycia nieruchomości osobie trzeciej.
Nowa ustawa deweloperska
Od 1 lipca 2022 r. obowiązuje ustawa z 20 maja 2021 r. o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego oraz Deweloperskim Funduszu Gwarancyjnym, zwana potocznie nową ustawą deweloperską. Wprowadza ona istotne zmiany w stosunku do poprzedniej regulacji z 2011 r.:
- Deweloperski Fundusz Gwarancyjny (DFG) — deweloper odprowadza składkę od każdej wpłaty nabywcy (do 1% przy otwartym rachunku powierniczym, do 0,1% przy zamkniętym). DFG chroni nabywcę w razie upadłości dewelopera lub banku prowadzącego rachunek powierniczy.
- Mieszkaniowy rachunek powierniczy — obowiązkowy przy każdej inwestycji. Może być otwarty (środki wypłacane deweloperowi etapami po zakończeniu kolejnych etapów budowy) lub zamknięty (wypłata dopiero po przeniesieniu własności).
- Prospekt informacyjny — deweloper ma obowiązek doręczyć nabywcy prospekt informacyjny przed zawarciem umowy deweloperskiej. Prospekt stanowi integralną część umowy.
- Prawo odstąpienia — nabywca może odstąpić od umowy deweloperskiej w ciągu 30 dni od jej zawarcia (w poprzedniej ustawie termin wynosił 30 dni, ale nowa ustawa rozszerzyła katalog przesłanek odstąpienia).
- Odbiór lokalu — nabywca może odmówić odbioru lokalu, jeśli posiada istotne wady. Deweloper ma 14 dni na ustosunkowanie się do zgłoszonych wad i 30 dni na ich usunięcie.
Obowiązkowe elementy umowy deweloperskiej
Zgodnie z art. 35 ustawy z 20 maja 2021 r. umowa deweloperska musi zawierać m.in.:
- Określenie stron umowy — dane dewelopera i nabywcy.
- Miejsce i datę zawarcia umowy.
- Cenę nabycia lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego.
- Opis lokalu — powierzchnię użytkową, układ pomieszczeń, usytuowanie lokalu w budynku (piętro, strony świata).
- Standard wykończenia — określenie zakresu i standardu prac wykończeniowych, do których wykonania zobowiązuje się deweloper.
- Termin przeniesienia własności na nabywcę.
- Termin rozpoczęcia i zakończenia robót budowlanych.
- Termin i sposób odbioru lokalu przez nabywcę.
- Numer pozwolenia na budowę oraz oznaczenie organu, który je wydał.
- Harmonogram wpłat nabywcy i numer mieszkaniowego rachunku powierniczego.
- Informację o DFG — wysokość składki na Deweloperski Fundusz Gwarancyjny.
- Warunki odstąpienia od umowy — ustawowe i umowne.
- Kary umowne i odsetki za nieterminowe wykonanie zobowiązań.
Jak przebiega zawarcie umowy deweloperskiej?
Proces zawarcia umowy deweloperskiej w Kancelarii Notarialnej Agnieszka Majer w Katowicach obejmuje następujące etapy:
- Konsultacja wstępna — analiza prospektu informacyjnego przekazanego przez dewelopera, weryfikacja wzorca umowy deweloperskiej, omówienie warunków transakcji z nabywcą.
- Przygotowanie projektu aktu notarialnego — notariusz sporządza projekt umowy deweloperskiej w formie aktu notarialnego i udostępnia go stronom z wyprzedzeniem.
- Podpisanie aktu notarialnego — strony (deweloper i nabywca) stawiają się w kancelarii, notariusz odczytuje akt na głos, po czym strony i notariusz składają podpisy.
- Wpis roszczenia do księgi wieczystej — notariusz składa wniosek o wpis roszczenia nabywcy do działu III księgi wieczystej nieruchomości, na której prowadzona jest inwestycja.
Koszty notarialne przy umowie deweloperskiej
Zgodnie z art. 36 ustawy z 20 maja 2021 r. koszty zawarcia umowy deweloperskiej w formie aktu notarialnego są dzielone po połowie między nabywcę i dewelopera. Taksa notarialna przy umowie deweloperskiej wynosi połowę stawki maksymalnej obliczonej od wartości przedmiotu umowy.
| Element kosztu | Opis |
|---|---|
| Taksa notarialna (1/2 stawki) | Połowa stawki maksymalnej obliczonej od ceny lokalu; koszty dzielone po połowie między nabywcę i dewelopera. |
| Opłata sądowa za wpis roszczenia | 150 zł za wpis roszczenia nabywcy do działu III księgi wieczystej. |
| Opłata za wypisy | 6 zł netto (7,38 zł brutto) za każdą rozpoczętą stronę wypisu aktu notarialnego. |
| Podatek VAT | 23% od taksy notarialnej i opłaty za wypisy. |
Odbiór lokalu i umowa przenosząca własność
Po zakończeniu budowy i uzyskaniu przez dewelopera pozwolenia na użytkowanie następuje odbiór lokalu. Nabywca ma prawo uczestniczyć w odbiorze i zgłosić wady do protokołu. Nowa ustawa deweloperska znacząco wzmacnia pozycję nabywcy na etapie odbioru:
- Nabywca może odmówić odbioru lokalu, jeśli stwierdzi istotną wadę — deweloper ma obowiązek ją usunąć.
- Deweloper ma 14 dni na ustosunkowanie się do zgłoszonych wad i 30 dni na ich usunięcie.
- Jeśli deweloper nie usunie wad w terminie, nabywca wyznacza dodatkowy termin, a po jego bezskutecznym upływie może odstąpić od umowy.
Po odbiorze lokalu i usunięciu ewentualnych wad strony zawierają umowę przenoszącą własność — kolejny akt notarialny, na mocy którego nabywca staje się właścicielem lokalu. Termin przeniesienia własności jest określony w umowie deweloperskiej.
Umowa deweloperska a inne formy zakupu nieruchomości
Poniższa tabela zestawia najważniejsze różnice między umową deweloperską, umową przedwstępną, umową rezerwacyjną i zakupem na rynku wtórnym:
| Cecha | Umowa deweloperska | Umowa przedwstępna | Umowa rezerwacyjna | Rynek wtórny |
|---|---|---|---|---|
| Forma | Akt notarialny (obowiązkowy) | Akt notarialny lub pisemna | Pisemna | Akt notarialny |
| Ochrona nabywcy | Najwyższa (DFG, rachunek powierniczy, wpis do KW) | Średnia (przy formie aktu not.) | Niska | Średnia |
| Rachunek powierniczy | Obowiązkowy | Nie | Nie | Nie |
| DFG | Tak | Nie | Nie | Nie |
| Wpis roszczenia do KW | Tak | Tylko przy formie aktu not. | Nie | Nie dotyczy |
| Koszty notarialne | 1/2 stawki, dzielone 50/50 | Pełna stawka | Brak | Pełna stawka |
Kiedy zawierana jest umowa deweloperska?
Umowa deweloperska jest wymagana w następujących sytuacjach:
- Zakup lokalu mieszkalnego lub domu na rynku pierwotnym — każda transakcja, w której deweloper zobowiązuje się do wybudowania lokalu i przeniesienia jego własności na nabywcę, wymaga zawarcia umowy deweloperskiej w formie aktu notarialnego.
- Ochrona wpłat na rachunek powierniczy — umowa deweloperska gwarantuje, że środki nabywcy trafiają na mieszkaniowy rachunek powierniczy i są chronione przez Deweloperski Fundusz Gwarancyjny na wypadek upadłości dewelopera.
- Zabezpieczenie roszczenia w księdze wieczystej — notariusz wpisuje roszczenie nabywcy do działu III księgi wieczystej, co chroni nabywcę nawet w przypadku zbycia nieruchomości przez dewelopera osobie trzeciej.
Przebieg współpracy z kancelarią
Poniżej przedstawiamy, jak wygląda współpraca z Kancelarią Notarialną Agnieszka Majer przy sporządzaniu umowy deweloperskiej.
Najczęściej zadawane pytania
Ile kosztuje umowa deweloperska u notariusza?
Taksa notarialna przy umowie deweloperskiej wynosi połowę stawki maksymalnej obliczonej od wartości lokalu. Przy lokalu o wartości 500 000 zł taksa wynosi ok. 1 230 zł netto. Koszt jest dzielony po połowie między nabywcę i dewelopera. Do tego dochodzi opłata sądowa 150 zł za wpis roszczenia do księgi wieczystej oraz opłata za wypisy aktu.
Kto płaci za notariusza przy umowie deweloperskiej?
Zgodnie z art. 36 ustawy z 20 maja 2021 r. koszty zawarcia umowy deweloperskiej w formie aktu notarialnego są dzielone po połowie między nabywcę i dewelopera. Dotyczy to taksy notarialnej. Opłatę sądową za wpis roszczenia do księgi wieczystej ponosi nabywca.
Co to jest Deweloperski Fundusz Gwarancyjny (DFG)?
DFG to fundusz utworzony na mocy nowej ustawy deweloperskiej, którego celem jest ochrona nabywców lokali mieszkalnych na wypadek upadłości dewelopera lub banku prowadzącego mieszkaniowy rachunek powierniczy. Deweloper odprowadza składkę od każdej wpłaty nabywcy — do 1% przy otwartym rachunku powierniczym i do 0,1% przy zamkniętym.
Czy mogę odstąpić od umowy deweloperskiej?
Tak. Nabywca może odstąpić od umowy deweloperskiej w ciągu 30 dni od jej zawarcia, m.in. gdy umowa nie zawiera wszystkich wymaganych elementów, gdy prospekt informacyjny jest niezgodny ze stanem faktycznym lub gdy deweloper nie doręczył prospektu przed zawarciem umowy. Po upływie 30 dni nabywca może odstąpić, jeśli deweloper nie przeniesie własności w umówionym terminie.
Czym różni się umowa deweloperska od umowy przedwstępnej?
Umowa deweloperska zobowiązuje dewelopera do wybudowania lokalu i przeniesienia jego własności na nabywcę — dotyczy lokalu, który jeszcze nie istnieje lub jest w budowie. Umowa przedwstępna zobowiązuje strony do zawarcia umowy przyrzeczonej (np. sprzedaży) i dotyczy zwykle lokalu już istniejącego. Umowa deweloperska daje nabywcy silniejszą ochronę: roszczenie wpisywane do KW, ochrona DFG, obowiązkowy rachunek powierniczy.
Jakie dokumenty są potrzebne do zawarcia umowy deweloperskiej?
Deweloper dostarcza: prospekt informacyjny z załącznikami, wzorzec umowy deweloperskiej, odpis z KRS lub CEIDG, numer pozwolenia na budowę, numer mieszkaniowego rachunku powierniczego. Nabywca przedstawia dokument tożsamości (dowód osobisty lub paszport). Jeśli zakup jest finansowany kredytem — dodatkowo oświadczenie banku o udzieleniu kredytu. Dokładną listę ustalimy po konsultacji.